07 nov Onbekend maakt onbemind, testament en onterving

Regelmatig word ik gebeld over een “niet correct” tot stand gekomen testament. Het gaat meestal om onterving.

Legitieme portie geen pleister tegen het bloeden:

Volgens Nederlands erfrecht heb je dan als kind nog wel recht op een kleiner deel van de erfenis, de legitieme portie. Toch wordt dit als pijnlijk ervaren. Soms voelt het alsof je ouders minder van jou hebben gehouden dan van de andere kinderen. Vaak roept het veel vragen op die je niet meer kan stellen aan de overleden ouder.

Gevaar voor juridisch geschil ligt op de loer:

Door alle onbeantwoorde vragen en onderliggende emoties is de kans op een juridisch geschil groot. Deze kans neemt nog toe als de overige broers en zussen de onterving zien als een bevestiging van de rol van zwart schaap van de familie. Ook de omstandigheden in de jaren voor het overlijden spelen een grote rol. Vooral als het testament vlak voor het overlijden is gewijzigd. Of in een periode waarvan je je achteraf kan afvragen was moeder toen niet al aan het dementeren? En wat voor rol hebben de andere kinderen gespeeld? Voer genoeg voor een jarenlange juridische strijd. Maar het kan ook anders.

Mediation voor of na overlijden kan een groot verschil maken

Voor overlijden:

De beweegredenen voor een ouder om een of meerdere kinderen in de legitieme te stellen lopen erg uiteen. Het is echt niet altijd zo dat dit bedoeld is als een straf. Soms denkt de ouder dat het ene kind het geld meer nodig heeft dan de ander. Of dat het andere kind veel beter voor zichzelf kan zorgen. Hierover kan onder begeleiding van de mediator goed over gesproken worden met het kind en de andere kinderen. Zelfs als er wel sprake is van conflict kan mediation de ouder en het kind de kans bieden het toch nog uit te spreken. Dit verminderd de kans op een onaangename strijd.

Na overlijden:

De onterving komt nog harder aan als de erven niet de benodigde informatie willen geven die nodig is om de legitieme te bepalen of op andere wijze denken dat ze het recht of de plicht hebben om de legitimaris het leven zuur te maken. Via mediation kan er in ieder geval op een meer prettige manier tot het uitwisselen van informatie en de rest van de afwikkeling worden gekomen.

Onbekend maakt onbemind:

Het bespreekbaar maken van de pijnpunten en het benadrukken van het gemeenschappelijk doel is een enorme plus aan mediation. Gemeenschappelijke doelen kunnen zijn het spoedig afwikkelen van de nalatenschap en de familie niet uit elkaar laten vallen (dit heeft ook consequenties voor de jongere generaties), het voorkomen van langdurige en kostbare procedures.

Geef mediation een kans:

Het is nog niet heel gebruikelijk in Nederland om mediation in te zetten voor overlijden. Wellicht ligt daar nog een schone taak voor notarissen om de ouder die wil onterven te wijzen op de emotionele gevolgen en de potentiële juridische strijd die de erven dan ook zullen erven en de mogelijkheid van een gesprek hierover bij een mediator.

Het is zo snel gezegd dat het toch geen zin heeft om met die of die te praten. Of dat praten aan de keukentafel ook tot niets heeft geleid. Een mediator is echter speciaal opgeleid om zo te begeleiden en interveniëren dat de deelnemers empowered worden om op een andere manier te luisteren en communiceren en te denken vanuit win-win in plaats van win-lose. Er is ook niets verloren door mediation daar waar een procedure in de regel verder escaleert.

Het overwegen waard dus. Heeft u vragen bel dan 020-6392112.

28 apr Interview over mediation door SBS shownieuws

Afgelopen dinsdagavond 26 april 2016 werd ik geïnterviewd door SBS shownieuws over de mogelijkheden van mediation voor het invullen van een contactregeling tussen volwassen dochters en hun vader, die dementerend is en wiens partner niet langer toestond dat er contact plaatsvond tussen vader en zijn dochters. Zie: Shownieuws-late-editie

In een aantal van mijn eerdere blogs, die u kunt teruglezen op mijn website boomsmashriber.nl, lichtte ik al toe dat een nieuwe partner van een van de ouders voor spanningen kan zorgen tussen de partner en de kinderen uit een eerdere relatie en dat mediation kan helpen om bruggen te slaan en de communicatie weer op gang te brengen, daar waar er geen sprake meer was van communicatie of de communicatie eerder een destructief dan een constructief effect had gekregen. Er valt veel te winnen met mediation voor het overlijden van een ouder om de familiebanden te herstellen, maar ook om nog grotere problemen na het overlijden te voorkomen of te beperken.

15 apr Eerste hoogleraar vaderschap ter wereld benoemd.

De eerste hoogleraar vaderschap ter wereld is benoemd. Haar naam is Renske Keizer en zij is zelf moeder van 3 kinderen. Naar aanleiding van haar onderzoek naar de betekenis van vaders voor kinderen roept zij in een artikel in het Parool op om moeders van hun voetstuk af te halen en vaders ook de ruimte en de erkenning te geven die zij verdienen. Haar boodschap: vaders zijn geen moeders maar ook even zo waardevol als ouders en opvoeders. Zo vormen vaders meer dan moeders de brug naar de buitenwereld en laten zij eerder angst overwinnen. Door toedoen van de Nederlandse cultuur ten aanzien van arbeidsparticipatie van vrouwen en de perceptie van werkgevers dat mannen die minder willen werken om de zorg voor de kinderen op zich te willen nemen minder loyaal en ambitieus zijn, is het vaak nog de vrouw die als de primaire opvoeder wordt gezien en speelt de man de tweede viool. Ook al bestaan de mogelijkheden op papier, professioneel is het vaak nog lastig voor mannen om gebruik te maken van mogelijkheden zoals ouderschapsverlof. Volgens Keizer is een scheiding vaak een moment waarin vaders er toch voor kiezen om in hogere mate te gaan participeren in de opvoeding en zorg voor hun kinderen. Een scheiding kan de dynamiek gedurende het huwelijk doorbreken. In de praktijk kom ik tegen dat vaders dat steeds vaker willen. In de wet is tegenwoordig opgenomen dat gelijkwaardig ouderschap het uitgangspunt is. Dit staat echter niet per se synoniem aan even veel tijd met de kinderen doorbrengen. Of een co ouderschap geschikt is voor de kinderen is afhankelijk van de kinderen in kwestie en de andere omstandigheden in het verleden, op dat moment en de toekomst. Bij een scheiding schrijft de wet voor dat ouders hierover afspraken maken en neerleggen in een ouderschapsplan. Als er geen sprake is van gezamenlijk ouderlijk gezag is dat niet verplicht, maar goede en duidelijke afspraken over de verdeling van de zorg, opvoeding en kinderalimentatie zijn wel aan te bevelen om rust en structuur te creëren. Mediation is zeer geschikt om samen tot afspraken te komen en meteen deze afspraken op te nemen in een ouderschapsplan. Keizer beschrijft dat sommige moeders vanuit het patroon tijdens het huwelijk waarin zij weinig inmenging dulden in de opvoeding, ook na de scheiding willen blijven bepalen wanneer vader de kinderen ziet en hoe de opvoeding loopt. Als dit er toe leidt dat ouders geen afspraken kunnen maken dan worden de verzoeken voorgelegd aan de rechter die dan bepaalt wanneer de kinderen bij welke ouder zijn. Hoewel dit niet te prefereren is en niet de bedoeling van de wet, die immers als uitgangspunt heeft het maken van afspraken door gelijkwaardige ouders, is dit  soms nodig om uiteindelijk rust te creëren. Zowel als mediator als advocaat kan ik u hierin begeleiden.